İNVERTER NEDİR ?

Güç çevirici, evirici olarak da ifade edilen invertör doğru akımı (DC) alternatif akıma (AC) çeviren elektriksel bir güç çeviricisidir. İnvertör çıkışında üretilen AC güç , kullanılan transformatörlere , anahtarlama ve kontrol devrelerine bağlı olarak herhangi bir gerilimde ve frekansta olabilir.

Doğru Akım (DC) ve Alternatif Akım (AC) Akım Nedir

Doğru akım (DC), tek yönde sürekli olarak akan elektrik akımıdır. Bir el fenerinde veya pille çalışan başka bir cihazda akan akım, doğru akımdır. Alternatif Akım (AC), elektronların akış yönünün düzenli aralıklarla veya döngülerde ileri geri değiştiği bir elektrik akım türüdür. Elektrik hatlarında akan akım ve bir duvar prizinden gelen normal ev elektriği alternatif akımdır.

Alternatif akımın avantajlarından biri, akımın voltajını değiştirmenin nispeten ucuz olmasıdır. Dahası, akım uzun mesafeler boyunca taşındığında meydana gelen kaçınılmaz enerji kaybı, alternatif akımla doğru akıma göre çok daha küçüktür.

İnvertör 12V, 24V ve 48V doğru akıma sahip akü voltajını 220V alternatif akım 50 Hz voltajına çevirir. Böylece aküden alınan enerjiyle birçok elektronik cihazın evlerde kolay bir şekilde kullanımına imkan sağlanmış olur.Bu şekilde solar enerji daha düşük maliyet ile kolay bir enerji seçeneğini tüketiciye sunmuş olmaktadır.

İNVERTER ÇEŞİTLERİ

DALGA ŞEKLİNE GÖRE İNVERTER

Modifiye Sinüs İnverter :Modifiye sinüs invertör, diğer bir adı ile kare dalga invertör, tam sinüs invertörler gibi tam sinüs çıkış dalgası vermezler. Bu yüzden buzdolabı, çamaşır makinası, pompa gibi daha hassas motorlu cihazlarda kullanılması tavsiye edilmez. Modifiye sinüs invertör böyle hassas cihazların zamanla bozulmalarına sebep olabilir.Fiyatları tam sinüs invertörlere göre daha ekonomiktir.

Tam Sinüs İnverter : Tam sinüs çıkış dalgası veren tam sinüs invertör, akülerden gelen DC voltajı şebeke dalgası şeklinde ve frekansında çıkarır. Tam Sinüs invertörlerin verimleri  89 ile  94 arasında değişmektedir. Çalışma frekansları da 50 / 60 Hz'dir. Tam sinüs inverterler, buzdolabı,  hidrofor, çamaşır makinası gibi motorlu yüklerde sorunsuz çalışma sağladıklarından dolayı, modifiye invertere göre daha yaygın kullanılırlar. Aynı zamanda kompresör gibi yüksek akım çeken cihazların çalışmasında, yüksek demeraj (peak power) özelliğinden dolayı bu invertörlerin kullanımı tercih edilir.

Tam sinüs inverterlerin avantajı, her cihazda kullanılabilmeleri ve şebeke akımı ile aynı akımı ürettikleri için cihazınıza zarar vermemeleridir. Bununla birlikte, modifiye sinüs invertör bazı hassas ekipmanlara zarar verebilir. Örneğin, yüksek çözünürlüklü TV ve müzik sistemlerinde modifiye sinüs invertörlerinin kullanılması nedeniyle, resimlerde parlama, çizgiler ve gölgeler, seste parazit ve istenmeyen sesler meydana gelebilir.

ŞEBEKEYE BAĞLI OLUP OLMAMA DURUMUNA  GÖRE İNVERTER

On Grid İnverterler (Şebekeye Bağlı İnverter) On-grid sistemde, güneş panelleri, akü grubuna gerek olmadan doğrudan regülatör ve invertere bağlanarak doğru akım olarak üretilen elektrik enerjisi alternatif akıma çevrilir. Üretilen elektrik, çift yönlü sayaç ile şebekeye verilir.Bu sistemde kullanılan invertöre On Grid İnvertör denir.

Off Grid İnverterler (Şebekeden Bağımsız İnverter)  : Şebekeden bağımsız  sistemde, üretilen elektrik enerjisinin hepsinin üretildiği noktada tüketilmesi modeline göre kullanılan invertördür. Güneş olmayan kapalı havalarda ve geceleri akü grubunda depolanan enerji kullanılır.

Bu ayrımların dışında yeni nesil invertörler geliştirilmiştir. Kısaca bahsetmek gerekirse ;

Akıllı İnverter : Solar sistem kullanımına uygun, şarj regülatör devresi kendi içinde bulunan invertörlerdir . Akıllı invertör avantajları, uygulama kolaylığı, yedek parça bulunabilirliği ve bakım kolaylığı, şebeke veya jeneratör destekli şarj ve tüketim seçeneklerinin mevcut olması şeklinde sıralanabilir. Akıllı invertörlerin içinde bulunan şarj kontrol veya regülatör cihazları, MPPT ve PWM seçenekleri ile karşımıza çıkarlar. Kısaca açıklamak gerekirse, MPPT şarj kontrol modeli, PWM şarj kontrol modeline kıyasla daha verimli çalışır.

İNVERTER SEÇİMİ YAPARKEN DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN KONULAR

İnverter DC Giriş Voltaj Seçimi

Sistemde kullanılacak panellerin gerilim değerine eşit,   invertör doğru akım (DC) giriş değeri olması gerekmektedir. Örneğin, 24 Volt gerilimli elektrik üreten güneş panelleri kullanmak istiyorsanız, inverter girişinin de 24 Volt olması gerekir. Kurulum yapılacak alandan inverter ve akü grubunun uzaklığına bağlı olarak DC kablolardaki kayıpları azaltmak amacıyla veya göreceli büyük sistemlerde izin verilen maksimum akım değerinin altında kalmak amacıyla 24 Voltluk paneller ikili seriler halinde 48 Volt gerilimine ulaştırılıp daha kararlı bir sistem elde edilebilir.

Toplam Güç ve Anlık Güç Seçimi

İnvertör seçiminde aynı anda çalışacak ekipmanın güç değerini ekleyerek anlık güç kullanımını bulabilirsiniz. Bu hesaplamayı yaparken, motoru içeren ekipmanın ilk çalıştırılması için gereken gücün normal akım yoğunluğunun iki katı olduğunu dikkate almak önemlidir. Demeraj ( peak power) akımı adı verilen bu durumu karşılamak için piyasadaki çoğu inverter, nominal güç seviyesinin iki katına dayanacak şekilde tasarlanmıştır. Bununla birlikte, toplam anlık güç gereksinimi sürücü kapasitesine eşitse veya daha büyükse, ekipmanınız bir süre sonra arızalanabilir. İnvertörlerin uzun ömürlü kullanımı için, gerekli gücün %20 üzerinde bir kapasite doğru bir seçimdir.

İNVERTER İLE İLGİLİ TERİMLER

Anma Gücü  : Anma gücü, anma gerilimi (erişilen en yüksek performansta Volt üzerinden gerilim değeri) ile anma akımı (erişilen en yüksek performansta Amper üzerinden gerilim değeri) çarpımının sonucudur. Anma gücü, güneş ışınımının yoğunumu veya solar ünitenin işletme sıcaklığı gibi bir dizi faktöre bağlı olarak değişimler gösterir. Anma gücüne, hücrenin ısısı 25° C sıcaklığında, 1.000 Watt/m² ışınım yoğunluğuna erişildiğinde ve belirli bir spektral dağılımda gerçekleşir. Ancak, bu ideal şartların bir arada oluştuğu anlar yılın oldukça ender dönemlerinde oluşur. Bir fotovoltaik ünitenin gerçek performansının yıllık ortalaması da buna bağlı olarak anma gücünün %15 kadar altında olur. Wp birimiyle (Watt peak) ölçülen anma gücü, en yüksek verim anlamına gelir.

Nominal Güç : İnvertörlerde, etiket değerini gösteren watt cinsinden gücü gösterir.

İnvertör Verimliliği : Güç olarak gelen doğru akımın (DC) alternatif akıma (AC) çevrilebildiğini oranı ifade eder.

Şarj Kontrol veya Regülatörü : Güneş panellerinden gelen akımı ayarlayan, doğru akım kaynağı ile akümülatör arasına bağlanan cihazlardır ve akümülatörlerin dolma ve boşalma sürecini yönlendirirler.Akıllı invertörlerde , invertörün içinde bulunmaktadır.

Çok güneşli günler dileriz.

Enerjim Güneş